Yeraltı İşletmelerinde Jeolojik Ayna Haritası Nasıl Yapılır?

Takip

Paylaş

YERALTI MADENLERİNDE JEOLOJİK HARİTALAMASI NASIL YAPILIR?

Yeraltı madenlerinde tünel ilerlemesi sonucu oluşan yüzeylerde ve açık alanlarda gözlemlenen jeolojik yapıların haritalanması, karlılık açısından hayati önem taşır. Cevher kalitesi kontrolünün temelini oluşturan bu haritalama, güvenilir kaynak modeli güncellemeleri ve rezerv tahminleri için kritik faydalar sağlar. Planlama, üretim ve operasyonel takibi yönlendiren bu temel süreci inceleyelim.

Bu yazıda ayna haritalaması temel düzeyde anlatılmaktadır. Detaylı rehber için Üretim Tenör Kontrolünde Yeraltı Jeolojik Ayna Haritalaması başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.

Ayrıca, YERALTI MADEN İŞLETMELERİNDE TENÖR KONTROL PROGRAMI tüm prosedürüne de sitemizden ulaşabilirsiniz.

1. Yeraltı İlerlemelerinin Jeolojik Haritalaması

Yeraltı işletmelerinde birim mahiyette tünel ilerlemesiyle oluşan ayna ve açık yüzeyler üzerindeki tüm jeolojik unsurların ölçekli halde resmedilerek kayıt altına alınmasıdır.
Litoloji, alterasyon, cevher-yan kaya kontağı, faylar, çatlak eğilimleri gibi nitel ve nicel gözlemler standartlar dahilinde kağıda veya dijital ortama işlenip arşivlenir.
İşletmede madencilik sürecini aktif olarak takip eden, elde ettiği sonuçlarla ilerleme veya planlama öncesi gerekli yönlendirme ve uyarıları yapacak bir ekip tarafından icra edilir.
Yüzeyde yapılan bilindik jeolojik haritalamadan farklı olarak, 3 boyutlu bir geometrik hacmin detaylı ve standart biçimde 2 boyuta izdüşümünün sürekli olarak kayıt altına alınmasıdır.

2. Yeraltı Jeoloji Haritaları Nasıl Yapılır?

Haritalama öncesinde iş güvenliği prosedürünüzün gerekliliklerini yerine getirin, haritalama esnasında dikkatinizin yüzleklerde olacağını ve dolayısıyla tehlikelere açık olacağınızı unutmayın.
İlerleme başlangıcı niteliğindeki hayali hat üzerinde yan duvarlara bakarak tam ortada durun, aynanın ortasına nişan alın ve ilerlemenin yönünü pusula ile ölçerek haritalama yönünü belirleyin.
Her biri mutlak birer dörtgeni temsil edecek şekilde; ayna, yan duvarlar ve tavan sınırlarına dair hayali çizgileri belirleyin, ölçerek veya iyi bir tahminle sınırları teşkil eden kenar uzunluklarını haritaya işleyin.
Tahkimat gerektiren ilerleme söz konusuysa güvenli mesafeden, değilse aynaya ve yan duvarlara yaklaşarak erişilen yüzeylerde çekiç yardımıyla litolojik ve yapısal öğeler ayırt edin.
Litolojik ayrımları uzanımları boyunca gözle takip edin, yüzeylerin köşe noktalarını referans alıp görsel ölçümle haritaya işlediğiniz kenarlar üzerine önce noktalar koyun sonra noktaları birleştirin.
Çizdiğiniz yapısal öğeleri numaralandırın, pusula ile ölçümlerini yapın ve ilgili tabloya tüm özellikleriyle birlikte işleyin.
İşletme özelinde belirlenmiş yöntemlerle, görsel olarak edinilmiş veriler sayısal eşleniklerle formülden geçirilerek galeri sağlığını kontrol etme amaçlı kullanılabilir.
Mevcut ilerlemede kesilen doğal olan veya olmayan; su deşarjları, işletme veya arama faaliyetlerine dair unsurların kayda geçmesi açısından ayna haritası üzerine ve açıklamaya işlenmesi önemlidir.
İşletme iş akışında sonraki adımlar veya vardiyalar için olağan dışı bir durum öngörüyorsanız önlem alma veya kolaylık amaçlı gerekenleri not edip haritalamayı tamamlayabilirsiniz.

3. Yeraltı İlerleme Haritaları Neden Önemlidir?

Tahkimat veya tozlanma sonucu ilerleme yüzleği kısa sürede örtü altında kalacaktır. Muhtemelen açıklığı son kez görecek olan personelin haritalayıp kaydettiği veriler arşiv niteliğindedir.
Cevher kütlesine dair en detaylı kayıttır, tenör kontrol çalışmaları için temel teşkil eder. Kaynak model güncellemesi ve maden rezerv tespitinin güvenilirliği açısından eşsiz faydalar sağlar.
Halihazırda işletilen galerilerin alt-üst katlarında ve yanlarındaki potansiyeli ıskalamadan takip etmenizi veya zorluk çıkarabilecek bir fayı önceden gündeme alabilmenizi sağlar.
Özetle, standartlar gözetilerek elde edilmiş güvenilir bir haritalama arşivi, planlama ve üretim sürecine ışık tutar, madencilik verimliliğini ve iş takibini kontrol edebileceğiniz bir ortam sağlar.